U bent niet ingelogd. inloggen

De toekomst begint nu - Waar leiden we toe op?

Onze samenleving verandert in een razend tempo. Het onderwijs kan daarin niet achterblijven. Dus zijn we met z’n allen op zoek. Op zoek naar een antwoord op vragen als: Waar leiden wij onze kinderen toe op? Wat hebben zij nodig in de toekomst? En hoe kan ons onderwijs daar nu op inspelen?

Twintig jaar geleden hadden we nog geen idee welke invloed ons mobieltje op ons leven zou hebben. Of wat de impact van sociale media zou zijn. En hoe belangrijk het zou worden om van ‘nieuws’ te checken of het geen nepnieuws is.

Kinderen krijgen vandaag enorm veel impulsen, worden via diverse media geconfronteerd met maatschappelijke thema’s – of ze nu willen of niet. En ze verwerken informatie op een andere manier, waarbij digitale geletterdheid een grote rol speelt.

Waar we over nog eens twintig jaar staan, is slechts gokken. Op dit moment zijn dertigers en veertigers ondanks de privacy-issues niet zomaar van Facebook af te krijgen, terwijl dit voor basisschoolleerlingen een bejaardensoos is, zoals columnist Sheila Sitalsing in de Volkskrant van 9 april j.l. schreef. En waarschijnlijk is Snapchat over twintig jaar al lang en breed begraven…

Vooruitkijken

Best lastig dus om in te spelen op de toekomst, als we niet weten waar we dan precies zullen staan. Toch kunnen we met een paar grote trends best rekening houden: Nog steeds zorgt de globalisering ervoor dat we meer in contact komen met mensen die anders zijn dan wijzelf. (Denk aan cross-cultural teams die via Google Hangouts met elkaar vergaderen!) En als robots straks een flink deel van ons werk kunnen overnemen, zullen wij ons moeten focussen op juist díe kenmerken die ons onderscheiden als mens. Ook vraagt de Nederlandse samenleving steeds meer verantwoordelijkheid van haar burgers. Maar voor een participatiemaatschappij is specifieke kennis, bewustwording en verantwoordelijkheid nodig.

“Als robots straks een flink deel van ons werk kunnen over­nemen, zullen wij ons moeten focussen op juist díe kenmerken die ons onderscheiden als mens.”

Kerndoelen en leerlijnen

Wat betekenen dergelijke trends voor ons onderwijs?

Een vak als taal zal uiteraard belangrijk blijven, want zonder goede taalvaardigheden kom je in onze samenleving een stuk lastiger mee. Een goede taalvaardigheid is immers ook de sleutel tot goede communi­catie, samenwerking en sociale vaardig­heden zoals empathie. Maar er zijn zo veel meer dingen belangrijk. Denk aan een maatschappelijk bewustzijn en specifieke vaardigheden zoals kritisch leren denken en mediawijsheid. De SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling) heeft samen met Kennisnet het model van de 21e-eeuwse vaardigheden gelanceerd om scholen richting te geven. Gelukkig gaat dit model niet alleen over digitale vaardigheden zoals soms gedacht wordt. Probleem­oplossend denken, creatieve en culturele vaardig­heden maken bijvoorbeeld ook deel uit van de schijf van elf. In een wereld die langzaam verhardt, is kennis van elkaars cultuur en levensovertuiging een eerste stap naar meer begrip. Zeker als we ook nog eens met elkaar gaan samenwerken in een wereld waarin grenzen vervagen, wordt dit soort vaardigheden van cruciaal belang.

Laten we eerlijk zijn, eigenlijk zijn sociale vaardigheden en samenwerken gewoon 19e-eeuwse vaardigheden die weer opnieuw vormgegeven moeten worden. Ze zijn niet innovatief, maar krijgen vorm in een andere context. Bovendien worden sociale vaardigheden des te belangrijker in een digitale wereld, waarin steeds meer communicatie indirect verloopt.

Kerndoelen en ‘21st century skills’

2006 was het jaar waarin de kerndoelen PO opnieuw geformuleerd zijn en ook het jaar waarin het verplicht werd gesteld om burgerschapsvorming in het onderwijs te integreren. De SLO meet sinds 2008 diverse methodes op burgerschapscompetenties. Krachtbronnen is dit jaar voor het eerst meegenomen in de analyse en de methode voldoet aan alle eisen die worden gesteld. Best bijzonder als je bedenkt dat dat geen enkele andere methode tot nu toe gelukt is! Verder beslaat Krachtbronnen alle kerndoelen PO Oriëntatie op jezelf en de wereld: 34 t/m 39. Ook is er rekening gehouden met de leerlijnen sociaal- emotionele ontwikkeling en geestelijke stromingen. Tenslotte train je met Krachtbronnen de volgende 21e-eeuwse vaardigheden: communiceren, samenwerken, sociale en culturele vaardigheden, kritisch denken, creatief denken, problemen oplossen, mediawijsheid en zelfregulering.

Tekst: Anke Brokerhof

Bron: Krachtbronnen magazine #1




< Terug naar nieuws overzicht